در سلسه مقالات با محوریت “استراتژی اقیانوس آبی” قصد دارید تا شما را با این استراتژی آشنا کنیم.این مقالات بر گرفته شده از کتاب Blue Ocean Strategy ویرایش 2015 که یکی از منابع کامل در این زمینه می باشد برای شما تهیه شده است.

داستان سیرک آفتاب

سیرک آفتاب را گروهی از بازیگران خیابانی در سال 1984 تاسیس کردند،اما تا کنون برنامه های سیرک آنها را نزدیک به 40 میلیون نفر در 90 شهر جهان تماشا کرده اند.

سیرک آفتاب توانست در کمتر از 20 سال به سطحی بالاتر از درآمد قهرمانان صنعت سیرک مانند رینگ لینگ بروس و سیرک بارنوم و بیلی که برای رسیدن به این سطح بیش از 100 سال تلاش کرده اند،دست یابد.

نکته قابل ملاحظه و متفاوت این رشد در این است که این موفقیت در صنعتی جذاب به دست نیامده بلکه در صنعتی رو به افول محقق شده است که بر اساس تحلیل های استراتژیک سنتی توان بالقوه محدودی برای رشد دارد.

در آن زمان صنعت سیرک بنا بر دلایلی مانند؛فراگیری سرگرمی های جایگزین مانند سرگرمی های و برنامه های زنده شهری و… روز به روز در حال از دست دادن مخاطبان خود بود و در نتیجه درآمد و سود آن نیز روند نزولی داشت.

سیرک های رینگ لینگ بروس و بارنوم و بیلی استانداردهای صنعت سیرک را تعیین می کردند و سیرک های رقیبِ کوچکتر اساساً نسخه های کوچکتر و ضعیف تری از آنها به حساب می آمدند.

از دیدگاه استراتژی رقابتی زمانی که سیرک آفتاب پا به این عرصه گذاشت صنعت سیرک جذابیت نداشت.یکی از جنبه های موفقیت سیرک آفتاب بر این اساس بود که انها سعی نکردند همانند صنعت سنتی و رو به افول سیرک که بر محوریت جذب مخاطبان کودک استوار بود عمل کنند بلکه سیرک آفتاب بازاری جدید را برای خود برگزید؛بزرگسالان و مشتریان حقوقی که حاضر به پرداخت بهایی چندین  برابر بیشتر از سیرک های سنتی ، برای نوعی سرگرمی و تفریح بودند،که هیچ سابقه ای نداشت.آنها عنوان اولین برنامه های خود را اینگونه انتخاب کردند:”ما سیرک را دوباره انتخاب می کنیم.”

سیرک آفتاب موفق شد زیرا تشخیص داد که برای بردن در آینده ،شرکت ها باید دست از رقابت با یکدیگر بردارند.

تنها راه،کنار زدن رقابت،و توقف تلاش برای شکست دادن رقیب بود.به عبارت دیگر تنها راه پیروزی در رقابت،توقف تلاش برای پیروزی در رقابت بود.

برای درک موفقیتی که سیرک آفتاب به دست آورد،فضای بازاری را تصور کنید که از دو نوع اقیانوس تشکیل شده است:

  1. اقیانوس های سرخ
  2. اقیانوس های آبی

اقیانوس سرخ تمامی صنایعی را نشان می دهد که امروز وجود دارند.این بخش را فضای بازارِ شناخته شده می نامیم.

اقیانوس های آبی تمامی صنایعی هستند که امروز وجود ندارند.این بخش را فضای بازارِ ناشناخته می نامیم.

 

 

در اقیانوس های سرخ، مرزهای صنعت تعریف شده و پذیرفته اند،وقواعد بازی در رقاببت معلومند.در اینجا شرکت ها تلاش می کنند تا از نظر عملکرد از رقبای خود پیشی گرفته و سهم بیشتری از بازار تقاضای موجود را به خود اختصاص دهند.هنگامی که فضای بازار شلوغ می شود،مقادیر پیش بینیِ سودآوری و رشد کاهش می یابند.در این حالت محصول به کالا،تبدیل می شود و رقابت خونین بین شرکت ها،اقیانوس سرخ را خونین می سازد.

اما در مقابل، اقیانوس های آبی با فضای بازار نامحدود،خلق تقاضا،و با فرصت برای رشد بسیار سودآور ، تعریف می شوند.

با اینکه بعضی از اقیانوس های آبی با فاصله زیادی از مرزهای صنایع ایجاد می شوند،اغلب آنها از درون اقیانوس های سرخ و با ستوسعه مرزهای صنایع موجود ایجاد می شوند،مانند آنچه سیرک آفتاب انجام داد.در اقیانوس های آبی،رقابت بی معنا است،زیرا قواعد بازی هنوز تعریف نشده اند.

برای شنای موفق در اقیانوس سرخ ،همواره لازم است رقبا را پشت سر بگذاریم.اقیانوس های سرخ اهمیت دارند و همواره از واقعیت های زندگی تجاری به حساب می آیند اما وقتی در بیشتر صنایع،عرضه بیشتر از تقاضا است،رقابت برای سهمی از بازارهای در حال انقباض،برای حفظِ سطحِ بالایی از عملکرد،گرچه لازم است،اما کافی نخواهد بود.شرکت ها به چیزی فراتر از رقابت نیاز دارند.برای رسیدن به سود جدید و فرصت های رشد،باید اقیانوس های آبی خلق کنند.

متاسفانه،اقیانوس های آبی تا حد زیادی نا شناخته اند.بیشتر فعالیت های استراتژیک در بیست و پنج سال گذشته روی استراتژی های رقابتی اقیانوس سرخ متمرکز بوده است.

نتیجه این روند،رسیدن به درک نسبتاً خوبی از چگونگی رقابتِ ماهرانه در آبهای سرخ بوده است؛رقابت بر اساس تحلیل ساختار اقتصادی صنایع موجود،انتخابِجایگاهی استراتژیک در طیف کم هزینه یا تمایز یا جایگاهِ مبتنی بر تمرکز و در نهایت رسیدن به محک زنیِ رقابت.البته در باره اقیانوس آبی هم،هنوز بحث هایی مطرح هستند.

بدون چارچوب های تحلیلیِ خلقِ اقیانوس آبی های آبی و بدون اصولی برای مدیریتِ موثرِ ریسک،خلق اقیانوس های آبی به صورت تفکراتی آرزومندانه باقی می مانند.آرزوهایی که مدیران ،آنها را بیش ازآن پر خطر میدانند که در قالب یک استراتژی مشخص، قابل تعقیب و پیگیری باشند.

سعی بر آن داریم تا با ارائه سلسله مقالاتی عملی و تحلیلی جهت پیگیری نظامند تا رسیدن به اقیانوس های آبی را فراهم کنیم.

نظر خود را پیرامون این مقاله بیان کنید!